Төслийн 2012 оны ажлын төлөвлөгөөний дагуу 17 төрлийн сэдэвт ажлыг  шинжлэх ухаан, боловсролын доорхи байгууллагуудыг оролцуулан хийж гүйцэтгэв. Үүнд:

• Москвагийн улсын Их Сургуулийн газар зүйн танхим, Ус Цаг Уур Орчин Шинжилгээний Хүрээлэн (Улаанбаатар), Монгол улсын Шинжлэх Ухааны Академийн Геоэкологийн Хүрээлэн(Улаанбаатар), Монгол улсын Усны Судалгаа ба Хөгжлийн Хүрээлэн(Улаанбаатар), ОХУ-ын ШУА-ийн нуур судлалын хүрээлэн (Эрхүү), Эрхүүгийн Их Сургууль, Эрхүүгийн Техникийн Их Сургууль, ОХУ-ын ШУА-ийн Байгалийн Менежментийн Байгаль нуурын Хүрээлэн(Улаан-Үүд), Буриад улсын Их Сургууль(Улаан-Үүд), Буриад улсын Хөдөө Аж Ахуйн Академи(Улаан-Үүд), “Бурприрода” улсын төсвийн байгууллага(Улаан-Үүд), Забайкальскийн Улсын Багшийн Их Сургууль(Чита), Росгидромет Гидрохимийн Хүрээлэн (Дон мөрөн дэх Ростов хот).
• Олон улсын төслүүдийн төв ANO (Москва), монголын усны чуулган-Ус хэлц(Улаанбаатар), Байгаль нуурын байгалийн аялал жуулчлалын нийгэмлэг(Москва), залуучуудын театр (Улаан-Үүд)

2012 онд төсөл хэрэгжүүлэх явцад  усны нөөцийн менежмент, гадаргын болон газрын доорх усны харилцан үйлчлэл, уул уурхай ба аялал жуулчдад биологийн олон янз байдлыг хэвээр хадгалан авч үлдэх, Байгаль нуурын сав газрын халуун цэгүүд, Байгаль нуурын хамгаалалттай газрууд дахь уур амьсгалын өөрчлөлт, байгаль орчны бохирдол ба аялал жуулчлалын хөгжлийн талаарх мэдээлэл, сурталчилгаа, сургалтын хөтөлбөр боловсруулах ба оролцогч талуудын өөрөө өөртөө хийх үнэлгээ зэрэг чиглэлээр  орос, монголын 13 эксперттэй гэрээ байгуулж ажилласан.

Түүгээрч барахгүй олон улсын 3 эксперттэй(төслийн баримт бичигт тусгагдсаны дагуу) доорхи асуудлаар гэрээ байгуулан ажиллав: Хил Дамнасан Оношлогоо Дүн Шинжилгээг (ХДОДШ) төслийг санхүүжүүлэгч олон улсын байгууллагаас тавьдаг шаардлагын түвшинд бэлэн болгох, Орос, Монгол хоёр улсын хилийн усны талаар олон улсын хамтын ажиллагаанд дүн шинжилгээ хийж, хууль эрх зүй болон институцийн асуудалд оршиж буй цоорхойг илрүүлэх, Гадаргын болон газрын доорх усны харилцан үйчлэл (UNESCO-НҮБ-ын БШУСБ-тай давхар гэрээгээр).

Төсөл нь өөрийн зорилго, үүргийн дагуу олон арга хэмжээнд оролцохын сацуу холбогдох байгууллагуудыг дэмжин ажиллаж ирлээ. 2012 онд төсөл хэрэгжүүлэх нэгжийн ажилтнууд нийт 29 арга хэжмээнд оролцсон байна. Үүнээс гадна хэвлэл мэдээллийн 50 байгууллага төслийн үйл ажиллагааны талаар мэдээлэл бичиж нийтэлсэн. Оролцсон арга хэмжээнийн жагсаалтыг төслийн вэб хуудаснаас харах боломжтой.

Төслийн вэб хуудас ажиллуулж орос, монгол, англи хэл дээр ажиллуулж мэдээллийг байнга шинэчлэн тавьж байна.

Төслийн эхний жилийн батлагдсан төсөв 1 083.377 ам. доллар. 2012 оны эцэс гэхэд  1,020,937 ам. доллар зарцуулсан ба эхний жилийн төсвийн гүйцэтгэл 94% байна.

Эхлэлийн зөвөлгөөний тайлан(ENG) татаж авах

2012 оны 1-р улирлын явцын тайлан(RUS) татаж авах

2012 оны 2-р улирлын явцын тайлан(RUS) татаж авах

2012 оны 3-р улирлын явцын тайлан(RUS) татаж авах

2012 оны 4-р улирлын явцын тайлан(RUS) татаж авах

Үйл ажиллагааны гол чиглэл:

1.Зорилтот бүлгүүдийн дунд төслийн тухай, ялангуяа байгаль хамгаалах өргөн хүрээний асуудалд чиглэсэн Монгол ба Орос оронд хэрэгжүүлж буй төслийн үйл ажиллагааны талаар шуурхай сурталчилах.  Орон нутгийн түвшинд байгалийн нөөцийг хамгаалахад ба төрийн ба хувийн хэвшлийг үр дүнтэй хамтран ажиллахад чиглэсэн үйл ажиллагааг  олон нийтийг дайчлан өргөнөөр дэмжүүлэх

2. Төслийн мэдээлэл, сурталчилгааны стратегийг цаашид хөгжүүлэн хэрэгжүүлэхэд тохирох хамтрагч байгууллагуудыг олж тогтоох.

3.Төслийн үйл ажиллагааны тухай мөн хамтрагч талуудад өгч буй боломж ба олон нийтээс оруулах хувь нэмрийн талаар мэдээлэл өгч вэб хуудсыг байнга шинэчилж байх.

4.Хил дамнасан биологийн олон янз байдлын талаар мөн олон нийтийн сурталчилгааг хөгжүүлэхэд чиглэсэн боловсрол ба мэдээлэл харилцааны материал боловсруулж солилцох зорилготой Биологийн олон янз байдлыг хамгаалдаг буюу  хамаарал бүхий үйл ажиллагаа Орос ба Монголд эрхэлдэг байгууллагуудын сүлжээ байгуулах.

5. Сургуульд зориулсан нийтлэг хөтөлбөр ба хүүхдэд чиглэсэн өөр бусад үйл ажиллагаа хамарсан аль болох өргөн цар хүрээ бүхий арга зүй, техникт суурилсан олон нийтийн мэдээлэл сурталчилгааны үйл ажиллагааг нэмэгдүүлэх.

Ажлын тайлан (ENG) татаж авах

Судалгааны асуумж (ENG) татаж авах

http://baikal.iwlearn.org/mn/tenders-1/RFQ_EMO_2013-035%2020-Mar-2013%20Shoreline%20cleanup%20of%20Baikal-%20Selenga%20-Russia.pdf/view?set_language=mn

https://www.facebook.com/SaveBaikal, http://www.savebaikal.com/

БНБуриад Улсын Баргуужин дүүргийн Холодянки сууринд жил бүр зохиогддог “Байгаль нуурын цэвэр мөс–2013” ухуулга-сурталчилгааны 2 дах ажил 4-р сарын 6-ны өдөр хаалтаа хийв. Энэхүү үйл ажиллагаанд зөвхөн Улаан-Үд хотоос төдийгүй мөн Москва зэрэг өөр хотуудаас төрөл бүрийн мэргэжил, насны 50 гаруй сайн дурын ажилтнууд ирж дэмжин оролцсон юм. Тэд хамтдаа 40 гаруй шуудай хог, хаягдал (тус бүр 120 литрийн багтаамж бүхий) түүж дахин боловсруулалтанд тушаасан байна. Арга хэмжээнд ирсэн зочид болон оролцогчдын дунд ухуулан таниулах ярилцлага хийж хог, хаягдлыг ангилан цуглуулах болон хаягдалтай хэрхэн харьцах тухай мэдээлэл бүхий материал тараав.

БНБУ-ын Прибайкальск дүүргийн Безымянный тохойн нутагт 7-р сарын 15-наас 8-р сарын 15 өдөр хүртэл Байгаль нуурын Эргийн Албаны сайн дурын ажилтнууд байрлан ажиллав. 2013.

2 ээлжээр ажилласан лагерийн үйл ажилагаанд Москва, Санкт-Петербург, Доод Новгород, Уулын Алтайск, Новосибирск, Тверь, Ижевск, Ростов-на-Дону, Эрхүү, Улаан-Үдэ, Томск, Первоуральск, Уссурийск, Сахалины арлууд, Владивосток, болон Монреаль, Канад; Талин, Эстони ба Париж зэрэг хотуудаас 100 гаруй сайн дурынхан оролцсон байна.

Сайн дурын үндсэн ажилтнуудаас гадна Байгаль Нуурын Эргийн Албатай “Магистраль 110” төслийн оролцогчид болон Москвагийн Их Сургуулийн оюутнууд нэгдэн ажилласан юм.

Прибайкальск дүүргийн Горячинск тосгоноос Катково тосгон хүртэлх ТХГН-ийн болон аялал жуулчлал, наран шарлагын 25 км нутаг дэвсгэр хамарсан газар Эргийн Алба ажиллаа. Сайн дурын ажилтнууд өдөр бүр эрэг орчмыг харуулдаж, цэвэрлэгээ хийж, хаягдалтай харьцах арга зүй болон байгаль дээр галын аюулгүй байдлыг хэрхэн хангах талаар ухуулга, сурталчилгааны ажил явуулж байв.

Энэ улиралд нийтдээ тус бүр нь 120 литр 1 386 шуудай хог хаягдал, үүнээс 321 нь шил, 146 төмөр, 203 хуванцар ба 716 шуудай ялгаагүй хог хаягдал түүсэн байна. Сайн дурын ажилтнууд он удаан жил болсон янз бүрийн хэмжээ ба гүн бүхий 300 гаруй цэгээс ихэнх хог хаягдлыг ухаж гаргасан тухай Байгаль Нуурын Эргийн Албаны удирдлагуудын цохон тэмдэглэв.

”Сэлэнгэ мөрний цэвэр эрэг” цэвэрлэгээний ажил 8-р сарын 5 –ны өдөр Улаан-Үд хотын усан боомтонд эхлэв. Үйл ажиллагаанд бүх Орос улсаас 45 гаруй хүн оролцсон ба Байгаль Нуурын Эргийн Алба, Байгаль нуурыг хадгалж үлдээх ажлыг дэмжих Сан, Бурприрода, хотын Захиргаа зэрэг байгууллагууд оролцов. Цэвэрлэгээг Сэлэнгэ мөрний эргийн хоёр талд, баруун эрэг дээр төв цэнгэлдэх хүрээлэнгийн орчимд, зүүн эрэгт Степная цутгал голын ойр орчимд хийв. Хогийг ялган түүсэн ба ихэнх хувийг шил болон хуванцар эзлэж байв. Нийт 160 гаруй шуудай(1 тонн гаруй) хог түүсэн байна. Хог цэвэрлэхээс гадна оршин суугчдын дунд байгалийг хэрхэн зүй зохистой ашиглах болон хог хаягдлыг хаях аргын талаар сэнхрүүлэн сурталчилав.

Эцэст нь“Цэвэр Ольхон арал” 2 өдрийн кампанит ажлаар 9-р сарын 14-15 өдрүүдэд бүх Оросын “Хийцгээе!“ кампанит ажлын хүрээнд явагдсан Байгаль нуурыг хадгалан үлдээе” төслийн 2013 оны улирлын ажил өндөрлөв. Арга хэмжээнд Орос улсаас (Москва, Эрхүү, Улаан-Үдэ (бүртгүүлсэн сайн дурынхан ба Ангарск хотын МБОУ СОШ № 46-р сургуулийн сурагчид) болон Испани, Итали, Франц, Бельги болон АНУ-аас 100 гаруй сайн дурын ажилтнууд оролцов. Арга хэмжээг Прибайкальск Байгалийн Цогцолбор Газрын болон Хужир тосгоны захиргаадын дэмжлэгтэйгээр зохион байгуулсан болно.

Шил, хуванцар болон төмөр гэсэн уламжлалт ангиллаар нийт 3 Тонн хог хаягдал түүв. Хогийг 4 кв. км газар нутгаас түүсэн байна.

Төслийн бүх тайлан ба гарсан үр дүнгийн талаар доорх вэб хуудаснаас харах боломжтой:

http://baikal.iwlearn.org/.

Сав газрын орос ба монголын нутаг дэвсгэрийг хамарсан олон төрлийн байгалийн нөөц баялаг ба байгаль хамгаалах чиглэлийн 150 гаруй газрын зургаас бүрдсэн давтагдашгүй “Байгаль нуурын сав газрын экологийн атлас”-ыг хийж гйүцэтгэх, олшруулж гаргах орос-монголын хамтарсан ажил 2014 онд дуусав. Боловсруулан гаргасан картуудыг өмнө нь байгуулсан Байгаль нуурын мэдээллийн төвийн вэб хуудсанд тавьсан.

Байгаль нуурын сав газрын экологийн нөхцөл байдал бүрэлдэн тогтоход нөлөөлсөн гол хүчин зүйлүүд, байгаль орчны өнөөгийн нөхцөл байдлын талаарх орчин үеийн мэдээ, мэдлэгийг нэгтгэж  Байгаль нуурын бүс нутагт тулгарч буй асуудлыг шийдэхэд эдийн засаг, экологийн хувьд тэнцвэртэй хөгжлийг хангахад тус нэмэр болох хэлбэрээр Байгаль нуурын сав газрын экологийн атласыг бүтээсэн юм. Атласыг бүтээхэд газрын зураг зүй, GIS-технологи, алсаас зондоор хэмжих арга зэрэг газар зүйн зураглалын хамгийн орчин үеийн  олот амжилтыг түүнчлэн В. Б. Сочавын нэрэмжит ОХУ-ын ШУА-ийн СС Газар зүйн хүрээлэн, ОХУ-ын ШУА-ийн СС-ын Нуур судлалын хүрээлэн, ОХУ-ын ШУА-ийн СС-ын Дэлхийн гадаргуйн хүрээлэн, Эрхүүгийн улсын их сургууль, ОХУ-ын ШУА-ийн СС-ын Байгаль нуурын байгаль ашиглах хүрээлэн(Улаан-Үд хот), ОХУ-ын ШУА-ийн СС-ын Байгалийн нөөц, экологи ба криологийн хүрээлэн(Чи хот) болон МУ-ын ШУА-ийн Ш.Цэвэгмидийн нэрэмжит  Газар зүйн хүрээлэн зэрэг байгууллагуудын байнга шинэчлэгдэн нэмэгдэж буй сансрын сэдэвчилсэн мэдээллийн санг ашигласан.  Атласыг бүтээхэд газар нутгийн бөгөөд агуулгын хувьд ч экологийн асуудал болон үүсэн бий болсон нөхцлийг цогцоор нь авч үзэх шаардлагатай болсон. Зорилгод нийцүүлэн боловсруулсан тоон үзүүлэлтийн зураг зүйн иж бүрэн программын ачаар үүсэн бий болсон экологийн төлөв байдлын байгаль-нөөцийн, био, эдийн засгийн, нийгмийн, хүн ам зүйн хүчин зүйлийг нэгтгэх боломжтой болсон юм. Бидний хувьд программыг боловсруулах процессийг салбарын болон интеграл экологийн зураг зүйн өмнө тавьсан даалгаврыг шийдэхэд газар нутаг дах объектуудын талаар боломжит ба бодит мэдээлэл бэлтгэх үйл явц гэж үзсэн.

Ажлын явцад Атлас бүтээх үндсэн үе шатуудыг тодорхойлсон: картографын үндсийг бүтээх; газрын зургийн сэдэвчилсэн агуулгыг боловсруулахад зориулсан мэдээлэл цуглуулах; программ хангамжаар тогтоогдсон зургийн сэдэвчилсэн үеүүдийг тоон хэлбэрт оруулах; сэдэвчилсэн мэдээллийн сан байгуулах; төслүүдийг GIS-ийн орчинд боловсруулах; зургийн хэвлэлийн эх бэлтгэх г.м. Байгаль нуурын сав газрын электрон атласан зураглал нь   үндсэн хоёр масштабаар хийгдсэн: байгалийн хүчин зүйлд зориулсан картын хувьд 1:5 000 000 түүнчлэн экологийн төлөв байдал бүрэлдэхэд нөлөөлсөн нийгэм-эдийн засгийн хүчин зүйлүүдийн карт 1: 6 000 000. Мэдээллийн сан ба түүний хамрах сэдэв нь зурагжуулж байгаа үзэгдэл ба үйл явцын өнөөгийн нөхцөл байдал болон байгалийн, нөөцийн, нийгмийн, хүн ам зүйн, экологийн болон байгаль ашиглах өөр бусад асуудлаас хамаарч байв.

Бүтэцийн хувьд Атлас нь долоон- оршил ба зургаан сэдэвчилсэн хэсгээс бүрдсэн: 1) экологийн төлөв байдал бүрэлдэн тогтсон байгалийн нөхцөл байдал; 2) экологийн төлөв байдал бүрэлдэх байгалийн нөөцийн хүчин зүйлс; 3) экологийн төлөв байдал бүрэлдэх нийгэм-эдийн засгийн хүчин зүйлс; 4) хүрээлэн буй орчны шилжилт; 5) анагаах ухаан-экологийн төлөв байдал; 6) байгаль орчныг хамгаалах 7) Байгаль нуурын усан орчны экологийн төлөв байдал.

Тайлан татах

“Байгаль нуурыг хамгаалцгаая” олон нийтийн байгууллагаас 2014 оны 4-р сарын 5-6 өдөр зохион байгуулсан Байгаль нуур ба Сэлэнгэ мөрний эрэг орчмыг цэвэрлэх ажлыг төслөөс дэмжив. Үүнд: Цэвэр мөс  (Эрхүү муж, Листвянка тосгон- МРС. Ольхон), 2014 оны 4-р сарын 12-ны өдөр; Цэвэр мөс (Буриад улс «Байгаль нуур дах загасчлал» арга хэмжээний хүрээнд); 2014 оны 7-р сарын 15-наас 8-р сарын 15; Харуул ба байгаль хамгаалах лагерь «Байгаль нуурын эргийн алба» - 2014 оны 8-р сарын 7 өдөр; Сэлэнгэ мөрний бүх Оросын хэмжээний цэвэрлэгээ «Сэлэнгэ мөрний цэвэр эрэг» (Улаан-Үд хот); 2014оны 8-р сарын 25-наас 9-р сарын 6 өдөр-Монголын Хөвсгөл нуур дээр очих экспедиц «Байгаль нуурын эх» .

“Байгаль нуурыг хамгаалах” төсөл хэрэгжүүлэгчид 2014 онд нийт 11 арга хэмжээ зохион байгуулж, 17 000 км зам туулж, 500 сайн дурынхан оролцож, 110км² газар нутгийг цэвэрлэж, 2000 уут хог хаягдал түүж, 2015-2017 онд хийх байгаль хамгааллын ажлын төлөвлөгөө гаргасан.

2014 оны 11-р сарын 8-14 өдрүүдэд Монголын Хөвсгөл нуураас эх авах Эгийн голын дагууд нутгийн иргэдийг оролцуулан цэвэрлэгээний ажил зохион байгуулав. Цэвэрлэгээний ажил Алаг-Эрдэнэ, Хатгал сумдад өрнөж багш нар, экологийн клубын сурагчид зэрэг 50 орчим  хүн оролцов. 10 тээврийн хэрэгслэлийг (6 ачааны машин, 1том трактор, 1 жижгэвтэр трактор мөн 2 автомашин) дайчлан ажилласан арга хэмжээний үр дүнд голын эрэг татмын 22 га газрыг цэвэрлэж, хогийн цэгийг нүүлгэн шилжүүлэх талаар 2 сумдын удирдлагын хэмжээнд тохирсон.

Үүнээс гадна кампант ажлын хүрээнд хөрш зэргэлдээ нутгийн иргэдийн дунд төрөл бүрийн сургалт, семинар зохион байгуулав.

Тайлан татах (Байгаль, Сэлэнгэ)

Тайлан татах (Хөвсгөл, Эг)

НҮБХХ/ДДБОС “Байгаль нуурын сав газрын хил дамнасан экосистемийн байгалийн нөөцийн нэгдсэн менежмент” төслийн Удирдах Зөвлөлийн 3 дугаар хуралдаан 2014 оны 7-р сарын 24-ний өдөр Гремячинск тосгонд ( Буриад улс, ОХУ) болов(хурлаар – төслийн  2013 оны ажлын үр дүн, 2014-2015 оны ажлын төлөвлөгөө болон төсөв хэлэлцэв. Байгаль нуурын сав газрын СҮАХ-ийг танилцуулж Орос ба Монгол орны хооронд хилийн усны нөөцийг ашиглах, хамгаалах салбарт олон улсын хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх асуудлаар ярилцав.

Удирдах зөвлөлөөс баталсан 2014 оны ажлын төлөвлөгөөний дагуу төслийн хүрээнд төрөл бүрийн байгууллагуудаар 28 ажил гүйцэтгүүлсэн байна. Төсөл өөрийн зорилго ба үүргийн дагуу хамаарал бүхий төрөл бүрийн арга хэмжээнд оролцохын сацуу холбогдох байгууллагуудыг дэмжин ажиллаж ирлээ. 2014 онд төсөл хэрэгжүүлэх нэгжийн ажилтнууд нийт 34 уулзалт, арга хэжмээнд оролцсон байна.  Мэдээллийн 83 гаруй эх үүсвэрүүдээр дамжуулан төслийн үйл ажиллагааны талаар мэдээлэл түгээсэн. 2014 онд оролцсон арга хэмжээнийн жагсаалтыг хавсаргав.Төслийн вэб худсыг орос, монгол, англи хэлээр ажиллуулж мэдээллийг байнга баяжуулан тавьж байна.

Төслийн гурав дахь жилийн батлагдсан төсөв 1 009 215 ам. доллар. (2014 он – төсөл хэрэгжүүлсэн гурав дах жил).  2014 оны эцэс  гэхэд  968 845.52  ам. доллар зарцуулсан ба  2014 оны жилийн төсвийн гүйцэтгэл 96%-тай байна.Төслийн бүх тайлан ба үр дүнг төслийн вэб хуудаснаас: http://baikal.iwlearn.org/. үзэх боломжтой.